ജന്തർ മന്തറിലെ ഡിജിറ്റൽ കണ്ണുകൾ: സുരക്ഷയോ അതോ അവകാശങ്ങൾക്കു മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമോ?

ഡൽഹി: ഡൽഹിയുടെ സമരവീഥിയായ ജന്തർ മന്തറിൽ സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കാനെത്തിയ വിദ്യാർത്ഥികളെയും യുവജനങ്ങളെയും വരവേറ്റത് വലിയ എഫ്.ആർ.എസ് (Facial Recognition System) ക്യാമറകളും ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് നിരീക്ഷണ വാഹനങ്ങളുമായിരുന്നു. നീറ്റ് (NEET) പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകൾക്കെതിരെയും കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിക്കെതിരെയുമുള്ള പ്രക്ഷോഭം ശക്തമായ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഡൽഹി പോലീസ് ഈ നടപടി സ്വീകരിച്ചത്.

കുറ്റവാളികളും വിരുദ്ധ ശക്തികളും സമരത്തിനിടയിലേക്ക് കടന്നുകൂടുന്നത് തടയാനാണ് ക്യാമറകൾ സ്ഥാപിച്ചതെന്നാണ് ഡൽഹി പോലീസിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം. എന്നാൽ ഈ നടപടി ജനാധിപത്യപരമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കുള്ള അവകാശത്തെയും പൗരന്മാരുടെ സ്വകാര്യതയെയും ബാധിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം രാജ്യത്തുടനീളം വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതെളിച്ചിരിക്കുകയാണ്.

ജന്തർ മന്തറിലെ പ്രധാന പ്രവേശന, നിർഗമന കവാടങ്ങളിൽ നാലോളം എഫ്.ആർ.എസ് യൂണിറ്റുകളാണ് പോലീസ് സ്ഥാപിച്ചത്. പോലീസിന്റെ പക്കലുള്ള കുറ്റവാളികളുടെയും പിടികിട്ടാപ്പുള്ളികളുടെയും ഡാറ്റാബേസുമായി ഈ ക്യാമറകൾ നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. സമരം ചെയ്യുന്ന സാധാരണക്കാരെ ലക്ഷ്യമിട്ടല്ല, മറിച്ച് അക്രമങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളവരെ കണ്ടെത്താനാണ് ഇതെന്നാണ് അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

എന്നാൽ, ഇതിന്റെ മറുവശം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാണ്. ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഡാറ്റ എവിടെ സൂക്ഷിക്കുന്നു, സാധാരണക്കാരുടെ വിവരങ്ങൾ എന്നുവരെ സൂക്ഷിച്ചുവെക്കും എന്നതിനെക്കുറിച്ചൊന്നും വ്യക്തമായ നയങ്ങളോ നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂടുകളോ നിലവിലില്ല.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 21 പ്രകാരം ജീവിക്കാനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശം നൽകുന്നുണ്ട്. 2017-ലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘പുട്ടസ്വാമി കേസ്’ (Puttaswamy judgment) വിധിയിലൂടെ സുപ്രീം കോടതി വ്യക്തിഗത സ്വകാര്യതയെ (Right to Privacy) ഒരു മൗലികാവകാശമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ഒരു പൗരന്റെ സ്വകാര്യതയിലേക്ക് ഭരണകൂടം ഇടപെടണമെങ്കിൽ മൂന്ന് ഉപാധികൾ പാലിക്കണമെന്ന് സുപ്രീം കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്:

ഇന്ത്യയിൽ പോലീസ് നടത്തുന്ന എഫ്.ആർ.എസ് ഉപയോഗത്തിന് പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ പ്രത്യേക നിയമങ്ങളുടെ പിൻബലമില്ല എന്നത് ഇതിന്റെ നിയമസാധുതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. എല്ലാവരെയും സംശയ നിഴലിൽ നിർത്തുന്ന ഈ ഡിജിറ്റൽ നിരീക്ഷണം ഭരണഘടനാ തത്വങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് നിയമവിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഈ ഡിജിറ്റൽ നിരീക്ഷണം സാധാരണക്കാരായ വിദ്യാർത്ഥികളിൽ വലിയ ഭീതിയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ചിത്രങ്ങളും വിവരങ്ങളും ബിജെപി ഭരണകൂടത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള കേന്ദ്ര ഏജൻസികളുടെ ഡാറ്റാബേസിൽ കുടുങ്ങുമോ എന്ന ഭയം അവർക്കുണ്ട്.

ഈ വിവരശേഖരണം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയെ ഇനിപ്പറയുന്ന രീതിയിൽ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചേക്കാം:

ബിഹാറിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വിദ്യാർത്ഥി പറയുന്നു “ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് വിദേശികളായ ഭരണാധികാരികൾ പോലും ഗാന്ധിജിയുമായി ചർച്ചകൾ നടത്താനും പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കാനും തയ്യാറായിരുന്നു.” എന്നാൽ ഇ സർക്കാർ അങ്ങനെ ഒന്നും ചെയ്യുനില്ല. “ദില്ലി പോലീസ് ഞങ്ങളുടെ ശ്വാസം പോലും ക്യാമറയിൽ പകർത്തി വെക്കാൻ നോക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷെ ഞങ്ങൾ പോലീസിനെയോ ഭരണാധികാരികളെയോ ഭയപ്പെടുന്നില്ല. പ്രതിഷേധങ്ങളെയും ജനശബ്ദത്തെയും അടിച്ചമർത്താൻ നോക്കുന്ന ഭരണാധികാരികളെ ജനങ്ങൾ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല.” 

പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവരെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നിശബ്ദമായി എഫ്.ഐ.ആറുകൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയ വൈരനിര്യാതനത്തിന് ഉപയോഗിക്കാനും ഭരണകൂടങ്ങൾക്ക് ഈ ഡാറ്റ ഉപകരിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ഉയരുന്നുണ്ട്.

സമീപകാലത്ത് കോൺഗ്രസ് നേതാവ് മീനാക്ഷി നടരാജന്റെ രാജ്യസഭാ നാമനിർദ്ദേശ പത്രിക തള്ളപ്പെട്ട സംഭവം ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. തെലങ്കാനയിലെ ഒരു കേസുമായി/പരാതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഫോം 26 സത്യവാങ്മൂലത്തിൽ മറച്ചുവെച്ചു എന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവിന്റെ പരാതിയിലായിരുന്നു റിട്ടേണിംഗ് ഓഫീസർ അവരുടെ പത്രിക തള്ളിയത്. സമാനമായ രീതിയിൽ, വലിയ രീതിയിലുള്ള പ്രതിഷേധാന്തരീക്ഷത്തിൽ ക്യാമറകൾ ഉപയോഗിച്ച് ചിത്രങ്ങൾ ശേഖരിക്കുകയും, പ്രതിഷേധക്കാർ പോലും അറിയാതെ അവർക്കെതിരെ കേസുകൾ കെട്ടിച്ചമയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ഭാവിയിൽ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ/പൊതു ജീവിതത്തെ തകർക്കാൻ ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടാം.

എന്തായാലും, സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തടയുന്നത് സ്വാഗതാർഹമാണെങ്കിലും, ജനാധിപത്യ രാജ്യത്ത് പൗരന്മാരുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളും പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള അവകാശങ്ങളും കവർന്നെടുത്തുകൊണ്ടാകരുത് ഭരണകൂടങ്ങൾ മുന്നോട്ട് പോകേണ്ടത്. വ്യക്തമായ നിയമനിർമ്മാണവും സ്വകാര്യതാ സംരക്ഷണ നയങ്ങളും ഇല്ലാതെ നടത്തുന്ന ഇത്തരം ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയെ തന്നെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നവയാണ്.