ആത്മീയ നേതൃത്വത്തിന് മുകളില്‍ സൈനിക ശക്തി ആധിപത്യം ഉറപ്പിക്കുന്നു? ഇറാനില്‍ സൈനിക അട്ടിമറിയോ? അധികാരക്കൈമാറ്റത്തിന്റെ മുള്‍മുനയില്‍ ഇറാന്‍: കാവിയാര്‍ തീരങ്ങളില്‍ പടരുന്ന നിഴല്‍യുദ്ധം; യുദ്ധം തുടരാന്‍ സാധ്യത ഏറെ

തെഹ്റാന്‍: പശ്ചിമേഷ്യയെ വിറപ്പിച്ച യുദ്ധത്തിന്റെ കാര്‍മേഘങ്ങള്‍ എട്ടാഴ്ച പിന്നിടുമ്പോള്‍, ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം അപ്രതീക്ഷിത മാറ്റങ്ങള്‍ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നു. ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി, ആത്മീയ നേതൃത്വത്തിന് മുകളില്‍ സൈനിക ശക്തി ആധിപത്യം ഉറപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ് ഇപ്പോള്‍ പുറത്തുവരുന്നത്. പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ അന്ത്യവും തുടര്‍ന്നുണ്ടായ അധികാര മാറ്റങ്ങളും ഇറാനെ കൂടുതല്‍ കടുത്ത നിലപാടുകളിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയാണ്.
യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യദിനം തന്നെ ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടത് ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര ചട്ടക്കൂടിനെ പിടിച്ചുകുലുക്കിയിരുന്നു. പകരക്കാരനായി വന്ന മകന്‍ മുജ്തബ ഖമേനി, പരിക്കേറ്റ നിലയില്‍ അണിയറയില്‍ തുടരുമ്പോള്‍ ഭരണത്തിന്റെ കടിഞ്ഞാണ്‍ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാര്‍ഡ് കോര്‍പ്‌സിന്റെ (ഐ.ആര്‍.ജി.സി) കൈകളിലേക്ക് പൂര്‍ണ്ണമായും മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇതോടെ, വാഷിംഗ്ടണുമായി നടന്നുവന്ന സമാധാന ചര്‍ച്ചകളില്‍ ഇറാന്‍ ഒരു കടുത്ത നിലപാടുകാരന്റെ മുഖംമൂടി അണിയുകയാണ്.
കഴിഞ്ഞ നാല് പതിറ്റാണ്ടായി പൗരോഹിത്യമായിരുന്നു ഇറാന്റെ അവസാന വാക്ക്. എന്നാല്‍ ഇന്ന്, പള്ളികളില്‍ നിന്നല്ല, മറിച്ച് ഐ.ആര്‍.ജി.സിയുടെ ബങ്കറുകളില്‍ നിന്നാണ് നിര്‍ണായക തീരുമാനങ്ങള്‍ പുറപ്പെടുന്നത്. മുജ്തബ ഖമേനി അധികാരത്തിന്റെ ഉച്ചിയിലുണ്ടെങ്കിലും, സൈനിക ജനറല്‍മാര്‍ എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളില്‍ ഒപ്പുവെക്കുന്ന ഒരു ‘രബ്ബര്‍ സ്റ്റാമ്പ്’ ആയി അദ്ദേഹം മാറിയെന്നാണ് നയതന്ത്ര വിദഗ്ധര്‍ വിലയിരുത്തുന്നത്.
പാകിസ്ഥാന്‍ മധ്യസ്ഥതയില്‍ നടക്കുന്ന ചര്‍ച്ചകളില്‍ ഇറാന്റെ പ്രതികരണം മന്ദഗതിയിലാണെന്നത് ലോകത്തെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. ഒറ്റപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങള്‍ എടുക്കാന്‍ കെല്‍പ്പുള്ള ഒരു നേതാവിന്റെ അഭാവം ഭരണകൂടത്തെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന സംശയം ബലപ്പെടുകയാണ്. ഓരോ നിര്‍ദ്ദേശത്തിനും മറുപടി നല്‍കാന്‍ രണ്ട് മുതല്‍ മൂന്ന് ദിവസം വരെ സമയമെടുക്കുന്നത് ഇതിന്റെ സൂചനയാണ്.
ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഖ്ചിയും പാര്‍ലമെന്റ് സ്പീക്കര്‍ ഖാലിബാഫും ചര്‍ച്ചകളില്‍ സജീവമാണെങ്കിലും, നിഴലിലിരുന്ന് കരുക്കള്‍ നീക്കുന്നത് ഐ.ആര്‍.ജി.സി കമാന്‍ഡര്‍ അഹമ്മദ് വാഹിദിയാണ്. വെടിനിര്‍ത്തല്‍ ചര്‍ച്ചകളിലും മറ്റും സൈന്യത്തിന്റെ ഈ ‘അദൃശ്യ ഹസ്തം’ നിര്‍ണ്ണായകമാകുന്നു. ഇത് ഇറാന്‍ ഒരു മിലിട്ടറി സ്റ്റേറ്റ് ആയി മാറുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ തെളിവാണ്.
ആണവ കരാര്‍ സംബന്ധിച്ച തര്‍ക്കമാണ് ചര്‍ച്ചകളെ വഴിമുട്ടിക്കുന്നത്. യുദ്ധം അവസാനിച്ച ശേഷം മാത്രം ആണവ ചര്‍ച്ചകള്‍ എന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാന്‍. എന്നാല്‍ ചര്‍ച്ചയുടെ തുടക്കത്തില്‍ തന്നെ ഇക്കാര്യം പരിഗണിക്കണമെന്ന് അമേരിക്ക വാശിപിടിക്കുന്നു. ഹാലന്‍ ഐര്‍ തുടങ്ങിയ വിദഗ്ധര്‍ നിരീക്ഷിക്കുന്നത് പോലെ, ഇരുപക്ഷവും വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാകാത്തത് മേഖലയിലെ സംഘര്‍ഷം നീണ്ടുനില്‍ക്കാന്‍ കാരണമാകും.
അമേരിക്കന്‍ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപിന് മുന്നിലുള്ള ആഭ്യന്തര സമ്മര്‍ദ്ദങ്ങളും ഇറാന്റെ പിടിവാശിയും സമാധാന പാതയില്‍ കരിനിഴല്‍ വീഴ്ത്തുന്നു. ഇറാന്റെ കാര്യത്തില്‍, വിട്ടുവീഴ്ച എന്നത് ദൗര്‍ബല്യമായിട്ടാണ് സൈനിക നേതൃത്വം കണക്കാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം പരമാവധി ഉപയോഗിച്ച് അമേരിക്കയെ സമ്മര്‍ദ്ദത്തിലാക്കാനാണ് അവരുടെ ശ്രമം.
മുജ്തബ ഖമേനിയുടെ ആരോഗ്യനിലയും വലിയൊരു ചോദ്യചിഹ്നമാണ്. ആക്രമണത്തില്‍ പരിക്കേറ്റ അദ്ദേഹം ജനമധ്യത്തിലേക്ക് വരാത്തത് ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിലെ അരക്ഷിതാവസ്ഥ വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാല്‍ ഓഡിയോ ലിങ്കുകള്‍ വഴിയാണ് അദ്ദേഹം ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നത്. ഇത് സൈനിക നേതൃത്വത്തിന് കാര്യങ്ങള്‍ തങ്ങളുടെ താല്പര്യത്തിനനുസരിച്ച് നീക്കാന്‍ എളുപ്പമാക്കുന്നു.
ഇറാന്റെ പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ ശൈലിയില്‍ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ‘സുപ്രീം നാഷണല്‍ സെക്യൂരിറ്റി കൗണ്‍സില്‍’ ആണ് ഇപ്പോള്‍ കാര്യങ്ങള്‍ തീരുമാനിക്കുന്നത്. പഴയകാലത്തെ മിതവാദികള്‍ പൂര്‍ണ്ണമായും നിശബ്ദരാക്കപ്പെട്ടു. കടുത്ത നിലപാടുകാരും അതിനേക്കാള്‍ കടുത്ത നിലപാടുകാരും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടമായി ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയം മാറിയിരിക്കുന്നു.
സയീദ് ജലീലിയെപ്പോലുള്ള തീവ്രവാദ നിലപാടുള്ള നേതാക്കള്‍ രംഗത്തുണ്ടെങ്കിലും, യഥാര്‍ത്ഥ അധികാരം ഐ.ആര്‍.ജി.സിയുടെ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളില്‍ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുകയാണ്. വിപ്ലവകരമായ ഇസ്ലാമിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളും സുരക്ഷാ കേന്ദ്രീകൃതമായ ലോകവീക്ഷണവുമാണ് വരും ദിവസങ്ങളില്‍ ഇറാന്റെ വിദേശനയത്തെ നയിക്കുക.
പശ്ചിമേഷ്യയില്‍ സംഘര്‍ഷം തുടരുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ‘അതെ’ എന്ന് തന്നെയാണ് നിലവിലെ സാഹചര്യങ്ങള്‍ നല്‍കുന്ന ഉത്തരം. കാരണം, പിന്മാറുന്നത് തങ്ങളുടെ അന്ത്യമാണെന്ന് ഇറാന്റെ പുതിയ സൈനിക ഭരണകൂടം വിശ്വസിക്കുന്നു. ഹമാസിനും ഹിസ്ബുള്ളയ്ക്കും നല്‍കുന്ന പിന്തുണയേക്കാള്‍ ഉപരിയായി, സ്വന്തം നിലനില്‍പ്പിനായുള്ള പോരാട്ടമായി ഇതിനെ അവര്‍ കാണുന്നു.
ദൈവികമായ അധികാരത്തില്‍ നിന്ന്  കടുത്ത സൈനിക ശക്തിയിലേക്ക്  ഇറാന്‍ മാറിയെന്ന് മുന്‍ അമേരിക്കന്‍ നയതന്ത്രജ്ഞന്‍ ആരോണ്‍ ഡേവിഡ് മില്ലര്‍ നിരീക്ഷിക്കുന്നത് ശരിവെക്കുന്നതാണ് പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങള്‍. പൗരോഹിത്യത്തിന്റെ സ്വാധീനം കുറയുകയും തോക്കിന്‍മുനയിലെ രാഷ്ട്രീയം വളരുകയും ചെയ്യുന്നു.
സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും സൈനിക ആക്രമണങ്ങളും വകവെക്കാതെ ഒന്‍പത് ആഴ്ചയായി ഇറാന്‍ പിടിച്ചുനില്‍ക്കുന്നത് ഈ സൈനിക ഐക്യം കൊണ്ടാണ്. രാജ്യത്തിനകത്ത് ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങള്‍ ഇല്ലാത്തതും ഭരണകൂടത്തിന് ആശ്വാസം നല്‍കുന്നു. സൈന്യവും സുരക്ഷാ ഏജന്‍സികളും യുദ്ധം നയിക്കുക മാത്രമല്ല, അത് ആസൂത്രണം ചെയ്യുക കൂടി ചെയ്യുന്നു.
ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ ആധിപത്യം നിലനിര്‍ത്തുക, യുദ്ധത്തിന് ശേഷം രാഷ്ട്രീയമായും സൈനികമായും കൂടുതല്‍ കരുത്താര്‍ജ്ജിക്കുക എന്നിവയാണ് ഇറാന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്നാല്‍ ഇസ്രായേലിന്റെ പ്രത്യാക്രമണങ്ങളും അമേരിക്കയുടെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധവും ഈ നീക്കങ്ങളെ എത്രത്തോളം പ്രതിരോധിക്കുമെന്ന് കണ്ടറിയണം.
ചുരുക്കത്തില്‍, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സമാധാനം എന്നത് ഇപ്പോള്‍ ഒരു വിദൂര സ്വപ്നം മാത്രമാണ്. ഇറാനിലെ അധികാര കേന്ദ്രങ്ങളില്‍ വന്ന മാറ്റം മേഖലയെ കൂടുതല്‍ പ്രവചനാതീതമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുന്നു. ആത്മീയതയുടെ മുഖമൂടി മാറ്റി, പോര്‍വീര്യത്തിന്റെ കവചമണിഞ്ഞ ഇറാന്റെ അടുത്ത നീക്കങ്ങള്‍ക്കായി ലോകം ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്.
Disclaimer: The images displayed on this website are taken from external platforms including Google Images and social media networks (Instagram, Facebook, X, etc.) and other public sources on the internet.

വായനക്കാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങള്‍ അവരുടേത് മാത്രമാണ്, വയർലെസ്സ് മീഡിയയുടെ അല്ല. ഇവിടെ കുറിക്കുന്ന പ്രതികരണങ്ങളിൽ വിദ്വേഷവും വെറുപ്പും കലരാതെ സൂക്ഷിക്കുക. സമൂഹത്തിൽ ഭിന്നതയോ സ്‌പർധയോ വളർത്തുന്നതോ, അധിക്ഷേപമാകുന്നതോ, അശ്ലീലം കലർന്നതോ ആയ പ്രതികരണങ്ങൾ സൈബർ നിയമപ്രകാരം ശിക്ഷാർഹമാണ്. അത്തരം പ്രതികരണങ്ങൾ നിയമനടപടി നേരിടേണ്ടി വരും.